Jamajka, Jamaica, państwo wyspiarskie w Ameryce Środkowej, na wyspie o tej samej nazwie na Morzu Karaibskim, w archipelagu Wielkich Antyli. Obszar 11 425 km².

Stolica Kingston, 644 tys. mieszkańców (aglomeracja, 1991).

Większe miasta (dane z 1991 w tys. mieszkańców): Spanish Town 89, Montego Bay 70, May Pen 41, Mandeville 35, Savanna-la-Mar 14.Podzielona administracyjnie na 14 okręgów.

Językiem urzędowym jest angielski.

Waluta narodowa, dolar jamajski, dzieli się na 100 centów.

2 652 tys. mieszkańców (2000), co daje średnią gęstość zaludnienia 232 osoby/km². W 1991 w miastach zamieszkiwało 52% ludności. Przyrost naturalny: 13‰ (2000). Mieszkańcami Jamajki są przede wszystkim Murzyni (76%) oraz Mulaci (15%), Hindusi (3%) i biali (3%).

Niemal połowa mieszkańców kraju (45%) to protestanci, mniejsze grupy wyznaniowe tworzą katolicy (5%), rastafarianie (5%) oraz bahaiści, muzułmanie i żydzi. Niemal 1/5 ludności Jamajki deklaruje ateizm. Zjawisko analfabetyzmu praktycznie nie istnieje. Średnia długość życia mężczyzn 73, kobiet 77 lat.

Wnętrze kraju zajmują pasma górskie z kulminacją w masywie Gór Błękitnych (2265 m n.p.m.) na wschodzie wyspy. Niewielkie obszary nizinne występują głównie wzdłuż wybrzeży. Naturalną szatę roślinną tworzą wilgotne lasy równikowe (niziny), krzaczasta formacja chaparral i sawanny (wyżyny w centrum). Wzdłuż rzek spotyka się lasy galeriowe, wybrzeża na znacznych odcinkach porastają namorzyny. Jamajka pozostaje pod wpływem wilgotnego i gorącego klimatu zwrotnikowego. Średnia temperatura notowana w stolicy (Kingston) podlega nieznacznym wahaniom rocznym i wynosi od 25 do 28°C. Roczna suma opadów 850 mm.

Jako pierwszy z Europejczyków do wybrzeży Jamajki dotarł K. Kolumb w 1494. Wkrótce wyspę skolonizowali Hiszpanie, rozwijając plantacyjną uprawę trzciny cukrowej. Do pracy na plantacjach przymuszano miejscowych Indian, po niemal całkowitym ich wyniszczeniu sprowadzono niewolników z Afryki. W 1660 Jamajka przeszła w posiadanie Brytyjczyków. Wyspa szybko rozwijała się gospodarczo, osiągając w XVIII w. wysoki poziom dobrobytu. Dochody przynosiła przede wszystkim uprawa trzciny cukrowej i handel niewolnikami.

W XIX w., gdy na Jamajce zniesiono niewolnictwo (1833), a na rynkach światowych ciemny cukier trzcinowy został wyparty przez tańszy, wytwarzany z buraków, kraj zaczął stopniowo podupadać. Wraz z rozpoczęciem eksploatacji jamajskich boksytów rozpoczął się dla wyspy nowy okres intensywnego rozwoju. W 1962 Jamajka zyskała niepodległość pozostając członkiem brytyjskiej Wspólnoty Narodów. Najdynamiczniej rozwijającą się gałęzią gospodarki kraju jest w ostatnich latach turystyka. Od 1 VIII 1991 gubernatorem generalnym jest Howard Felix Cooke.

Jamajka jest monarchią parlamentarną, członkiem brytyjskiej Wspólnoty Narodów. Głową państwa jest królowa brytyjska reprezentowana przez generalnego gubernatora. Władza ustawodawcza należy do dwuizbowego parlamentu: dwudziestojednoosobowego Senatu (mianowanego przez gubernatora) i sześćdziesięcioosobowej Izby Reprezentantów (z wyborów powszechnych).

Jamajka opiera swój rozwój gospodarczy na bogatych złożach boksytów. W 1950 rozpoczęto eksploatację tego surowca w Górach Błękitnych na wschodzie kraju. Początkowo nie zajmowano się ich przetwórstwem, obecnie większą część wydobywanych boksytów przetapia się na miejscu w aluminium. W 1990 Jamajka zajmowała 4 miejsce w świecie pod względem wydobycia boksytów. Z zakładów przemysłu przetwórczego, poza hutnictwem aluminium, największy potencjał posiada przemysł spożywczy (m.in. cukrownie, wytwórnie rumu) oraz petrochemiczny, materiałów budowlanych, włókienniczy i odzieżowy.

Gałęzią gospodarki z pewnością dorównującą jamajskiemu górnictwu jest dynamicznie rozwijająca się turystyka. W 1995 kraj odwiedziło 1,61 mln turystów zagranicznych, a obroty tej branży wyniosły 1 069 mln USD. Kwota wpływów z turystyki odpowiadała 86% wartości eksportu Jamajki i aż o 35% przewyższała wpływy kraju ze sprzedaży aluminium i boksytów. Liczby te wskazują jak ważną w skali kraju dziedziną gospodarki jest turystyka.

Tradycyjnie istotnym elementem systemu ekonomicznego Jamajki jest rolnictwo zatrudniające niemal czwartą część ludności zawodowo czynnej. Najważniejszą rośliną uprawną jest trzcina cukrowa oraz palma kokosowa, banany, kawa, kakao, drzewa cytrusowe. Hodowla odgrywa zdecydowanie drugorzędną rolę.

Dochód narodowy w 1999 wynosił 3 350 USD na 1 mieszkańca. Średnia stopa inflacji w latach 1980-1992: 21,5%, w 1999: 9,4%. Do największych partnerów handlowych kraju należą: Stany Zjednoczone, Wielka Brytania, Kanada, Holandia, Japonia. Obroty z zagranicą w 1999 wynosiły: import - 2,7 mld USD, eksport - 1,4 mld USD. Zadłużenie zagraniczne: 3,8 mld USD (1998).

Godne odwiedzenia są m.in. Kingston, zatoka Montego, Falmouth, ruiny Port Royal, tzw. Błękitna Laguna (Blue Lagoon), Rio Grande, Ochos Rios, Port Antonio, Mandeville, liczne plaże i kąpieliska. No i oczywiście muzeum Boba Marleya :)

źródło: http://wiem.onet.pl